ΤΕΤΡΑΔΙΑ ΑΠΟ ΣΧΟΛΕΙΑ ΤΩΝ ΚΥΘΗΡΩΝ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΚΟΝΔΥΛΟΦΟΡΟΥ

Άλλοτε η σχέση μας με το αλφάβητο ήταν εντελώς διαφορετική, διότι τα γράμματα τα χαϊδεύαμε και ζούσαμε το κείμενο, είτε γράφαμε ιδιωτική επιστολή, είτε συνταγή μαγειρικής, είτε τα μαθήματα του σχολείου και προσπαθούσαμε να παρουσιάσομε ένα όσο το δυνατόν ευπρόσωπο κείμενο. 

Εξ άλλου οι Έλληνες έχομε μεγάλη παράδοση στην καλλιγραφία. 

ΓΑΪΔΑΡΟΥ ΕΓΚΩΜΙΟΝ ΑΠΟ ΜΙΑ ΤΣΙΡΙΓΩΤΙΣΣΑ

Τα παλιά τα χρόνια οι περισσότερες Κυθηραϊκές οικογένειες διέθεταν 1 ή και 2 γαϊδουράκια, τα οποία ήσαν τόσο πολύτιμα, ώστε με μεγάλη δυσκολία δανείζονταν.

Να σκεφθούμε ότι για αιώνες το γαϊδουράκι ήταν ο αχώριστος σύντροφος της αγροτικής οικογένειας. Η προσφορά του στην αγροτική οικονομία είναι ανυπολόγιστη. 

ΟΙ "ΤΖΙΤΖΙΚΟΜΑΝΕΣ"

Ένα αγαπημένο σπόρ στα πυρωμένα καλοκαίρια των παιδικών μας χρόνων ήταν το κυνήγι των τζιτζικιών. Ζυγίζαμε τη φούχτα μας με προσοχή στον κορμό των δένδρων και χραπ! τσακώναμε τους ακούραστους γλεντοκόπους του καλοκαιριού για να τους αφήσομε μετά από λίγο ελεύθερους και πάλι. 

 

Κλεψίες και κατάρες

Η κατάρα ανήκει στο χώρο της μαγείας και συνηθίζεται από την αρχαιότητα μέχρι τις ημέρες μας.

Από την κατάρα της μούμιας του Τουταγχαμών, μέχρι την κατάρα των γονέων μας στη νεοελληνική πραγματικότητα.

Πολλές φορές οι κατάρες εκστομίζονταν από απλοϊκές γυναίκες και ιδιαίτερα γραϊδια του λαού μας, αλλεπάλληλες και χειμαρώδεις, όπως αυτές που κατέγραψε η λαϊκή μούσα στα Κύθηρα που έχουν γλωσσικό και λαογραφικό ενδιαφέρον. 

"Η γιαγιά η Μηνού" ή "Το αντιμάμαλο μιας ζωής"

Ήταν κυριακάτικο δειλινό που ο Μηνάς πήρε την Κυριακούλα μαζί του. Έφτασαν μέχρι το ξεμπουκάρισμα της Κακής Λαγκάδας. Εκεί που η Κυριακούλα για πρώτη φορά πάτησε στη νέα πατρίδα της. Εκεί που τόσες φορές, κλείνοντας τα μάτια, είχε ταξιδέψει. 

Εκεί που κι ο Μηνάς είχε ακουμπισμένες τις πιο έντονες θύμησές του. Πήγαν πρώτα στη λίμνα. Τα νερά της, κρυστάλλινα, καθρέφτιζαν τα πρόσωπα. Τα βοτσαλάκια που έριχναν, ρυτιδώνοντας το υδάτινο γυαλί, παραμόρφωναν τις μορφές προκαλώντας γέλιο. 

 

ΑΓΡΙΟΧΟΡΤΑ ΤΩΝ ΚΥΘΗΡΩΝ

Στο παρακάτω στιχούργημα η λαϊκή μούσα των Κυθήρων εξυμνεί τις υγιεινές διατροφικές συνήθειες των προγόνων μας και συγκεκριμένα τα βρώσιμα αγριόχορτα, σημαντικό μέρος της παραδοσιακής διατροφής στα Κύθηρα, η οποία εξασφάλιζε καλή υγεία στον άνθρωπο και τον προφύλασσε από καρδιακά νοσήματα και χοληστερίνες. 

ΕΝΑ "ΓΕΩΠΟΝΙΚΟΝ" ΣΤΑ ΚΥΘΗΡΑ

Σε μια παλια βιβλιοθήκη στα Κύθηρα ενα ξεχασμένο Γεωπονικον του Αγαπίου του Κρητός,που εξεδόθη στη Βενετία το 1680, μας οδηγεί κατευθείαν στη μοναστηριακή φαρμακευτική. 

Οι μοναχοί κατά την Τουρκοκρατία μελετούσαν τα βότανα και τις ιδιότητές τους και με τις γνώσεις από την αρχαία φαρμακευτική και βοτανολογία δημιουργήθηκε σιγά σιγά με την παρατήρηση και την εμπειρία η πατροπαράδοτη φαρμακοβοτανική. 

ΠΟΡΦΥΡΑ, ΤΟ ΜΑΓΙΚΟ ΚΟΧΥΛΙ ΤΩΝ ΚΥΘΗΡΩΝ

Το παλαιότατον όνομα των Κυθήρων κατά τον Πλίνιον είναι Πορφυρίς και Πορφυρούσα «..δια το κάλλος των εν αυτη πορφυρων» διότι στα παράλια των Κυθήρων την αρχαία εποχή υπήρχαν άφθονα κοχύλια, από τα οποία έβγαζαν την πορφυρά βαφή, που έδινε βαθύ κόκκινο χρώμα και ήταν τόσο πολύτιμη, ώστε προοριζόταν μόνο για βασιλείς και αξιωματούχους. 

ΟΙ ΠΟΣΤΑΔΟΡΟΙ ΣΤΑ ΚΥΘΗΡΑ

Ανέκαθεν το εκλεκτότερο και το ακριβότερο θήραμα στα Κύθηρα ήταν ο λαγός. Συνάμα ήταν και το δυσκολότερο, διότι απαιτούσε μεγάλη υπομονή και ιδιαίτερες δεξιότητες.

Οι λαγουδάδες συνήθως έβγαιναν στο πόστο, δηλ. στο καρτέρι.

Καιροφυλαχτούσαν τη νύχτα, με φεγγάρι, την ώρα που ο λαγός έβγαινε τη νυχτερινή του βόλτα προς αναζήτησιν τροφής. 

Ο ΗΛΕΚΤΡΟΦΩΤΙΣΜΟΣ ΣΤΑ ΚΥΘΗΡΑ

Το 1924 ήρθε η πρώτη ηλεκτρογεννήτρια στα Κύθηρα και εγκαταστάθηκε στον Ποταμό.
Την ίδια χρονιά σε πανηγυρική εκδήλωση ηλεκτροφώτισε την πλατεία του Ποταμού.

Αργότερα αυτή η ηλεκτρογεννήτρια πουλήθηκε στο Θεόδωρο Σουρή, που ξεκίνησε την ηλεκτροδότηση των οικιών του Ποταμού.

Στη Χώρα ο ηλεκτρισμός ήρθε αργότερα το 1936, από το Γιάννη Δαπόντε, ο οποίος έφερε από τον Πειραιά γεννήτρια και ηλεκτρολόγο για να φτιάξει εγκαταστάσεις εσωτερικές και εξωτερικές. 

ΚΥΘΗΡΙΟΙ ΦΩΤΟΓΡΑΦΟΙ

Δύο οικογένειες φωτογράφων στα Κύθηρα σημάδεψαν τον 20ό αι. Η οικογένεια Φατσέα και η οικογένεια Σοφίου.

Αυτοί οι καλλιτέχνες φωτογράφοι, εκτός από τα εκπληκτικά πορτρέτα Κυθηρίων που μας άφησαν, αποτύπωσαν με σπάνια ευαισθησία την κοινωνική ζωή και τα σπουδαιότερα θρησκευτικά και πολιτικά γεγονότα των Κυθήρων. 

Η ΠΡΩΤΗ ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΣΤΑ ΚΥΘΗΡΑ

Το 1969 ήρθε η πρώτη τηλεόραση στα Κύθηρα. Ήταν μεγάλη, 24 ιντσών, μάρκας GRATZ και την έφερε ο Μανώλης Δαπόντε.

Εκείνη την εποχή υπήρχε ένας αναμεταδότης στα Γεράνεια όρη στην Κορινθία, από τον οποίο θα μπορούσαμε να πάρομε εικόνα στα Κύθηρα, εάν υπήρχε οπτική επαφή μεταξύ του αναμεταδότη στα Γεράνεια και της κεραίας στα Κύθηρα. 

ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΙΚΡΟΦΩΝΟ ΣΤΑ ΚΥΘΗΡΑ

Το 1951 ο Μανώλης Δαπόντε έφερε το πρώτο μικρόφωνο στα Κύθηρα.

Για πρώτη φορά χρησιμοποιήθηκε την 25η Μαρτίου του 1951 και η πρώτη ομιλία από μικροφώνου έγινε στην πλατεία της Χώρας με ομιλητή τον αείμνηστο Δημήτριο Στάη, πρόεδρο τότε της Κοινότητας Κυθήρων.

 

Ο ΠΡΩΤΟΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ ΣΤΑ ΚΥΘΗΡΑ

Τον πρώτο κινηματογράφο στα Κύθηρα τον έφερε το 1932 ο επιχειρηματίας Γιάννης Δαπόντες από τη Χώρα.

Οι προβολές γίνονταν στην αίθουσα του Κυθηραϊκού Συνδέσμου στην είσοδο της Χώρας.
Η μηχανή προβολής ήταν χειροκίνητη με μανιβέλα και ο προβολέας ήταν συνδεδεμένος με τη γεννήτρια του παρακείμενου ελαιοτριβείου. 

ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΡΑΔΙΟΦΩΝΑ ΣΤΑ ΚΥΘΗΡΑ

Είναι γνωστό ότι η πρώτη ραδιοφωνική εκπομπή στον κόσμο έγινε το 1919 στην Ολλανδία με ραδιοφωνικό σταθμό που κατασκεύασε η Ολλανδική εταιρεία Philips.

Στα Κύθηρα λέγεται ότι το πρώτο ραδιόφωνο έφερε το 1936 ο Μανώλης Αυγερινός από τη Χώρα, μετανάστης στην Αμερική για χρόνια.

Στο σπίτι του μάζευε συγγενείς και φίλους και άκουγαν την Ελληνική εκπομπή από το Μπάρι της Ιταλίας. 

ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑ ΣΤΑ ΚΥΘΗΡΑ.

Μέχρι τον 20ο αι. δεν υπήρχε στα Κύθηρα πιστωτικό κατάστημα.

Οι Κυθήριοι εξυπηρετούνταν από την Ιονική Τράπεζα, από το Βιτζαμάνειο κληροδότημα και από ιδιώτες.

Το 1905, την 1η Ιουλίου, εγκαινιάζεται το πρώτο υποκατάστημα της Εθνικής Τράπεζας στα Κύθηρα, στη Χώρα, σε μια εποχή που πολλοί Κυθήριοι μεταναστεύουν σε Αμερική και Αυστραλία. 

ΠΑΛΙΑ ΠΙΘΑΡΙΑ ΣΤΑ ΚΥΘΗΡΑ

Τα παλιά χρόνια όλα τα νοικοκυριά στα Κύθηρα είχαν το πιθάρι τους, ή τα πιθάρια τους. Αυτά τα πιθάρια ήταν ιδιαίτερα σημαντικά σκεύη στους αποθηκευτικούς χώρους των σπιτιών, των μαγαζιών και των λιτριβιδίων και τα χρησιμοποιούσαν κυρίως για το λάδι, ή καμιά φορά για το κρασί (πιθαρίτης) ή για δημητριακά. 

ΑΠΟΚΡΙΕΣ ΤΩΝ ΨΥΧΩΝ ΤΑ ΦΑΝΤΑΣΜΑΤΑ & ΟΙ ΨΥΧΕΣ ΒΓΑΙΝΟΥΝ ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 17 2 2017

Η Μασκαράτα με τα φαντάσματα, τους σκελετούς και τις ψυχές πάει πολλά πολλά χρόνια πίσω, πολλές γενιές. 

Την παραμονή του Ψυχοσάββατου στη Χώρα στα Κύθηρα δεν ντύνονταν μασκαράδες παρά μόνο ψυχές, φαντάσματα και σκελετοί που περιφέρονται μέσα στους δρόμους στα σοκάκια και στα σπίτια της Χώρας.

AΠΟ ΤΙΣ ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΚΡΙΑΤΙΚΩΝ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΕΩΝ ΣΤΑ ΚΥΘΗΡΑ

Τον Ιανουάριο του 2007 ήρθε στα Κύθηρα ο εξαίρετος κ. Μαμαλάκης, ο οποίος με μεγάλη ευαισθησία κατέγραψε μερικά από τα ωραία της Κυθηραϊκής κουζίνας, από τα φημισμένα παξιμάδια μέχρι το αποκριάτικο βενετσιάνικο παστίτσιο, καλύπτοντας την απόσταση από Χώρα μέχρι Καραβά. 

ΜΙΑ ΠΑΛΙΑ ΚΙΤΙΛΑ ΣΤΑ ΚΥΘΗΡΑ

Στον εξοπλισμό ενός παλιού καφενείου απαραίτητη ήταν η κίτιλα, ένα οβάλ χάλκινο δοχείο πάνω στην εστία με ζεστό νερό που χρησιμοποιούσαν για τον καφέ και τα άλλα ροφήματα.
Δίπλα ήταν η καυτή άμμος για να ψήνεται ο καφές με τον παραδοσιακό τρόπο.

Αυτά τα παλιά καφενεία στα Κύθηρα ήταν τα πιο ζωντανά κύτταρα στην κοινωνία του χωριού.