Μια φωτογραφία τραβηγμένη πριν από είκοσι χρόνια. Ήταν χειμώνας του 1995 και το "Μάρθα" ετοιμαζόταν για την τελευταία του χρονιά στην ακτοπλοΐα μας. Ήταν δρομολογημένο στη γραμμή Νεάπολης-Κυθήρων και Γυθείου-Κυθήρων. Ταξίδεψε στη γραμμή αυτή μέχρι το 1996. Ακολούθησε μακροχρόνιος παροπλισμός στα Αμπελάκια της Σαλαμίνας.
Στις αρχές της δεκαετίας του 1890-1900 την ακτοπλοϊκή γραμμή Κυθήρων από τον Πειραιά μέσω και Μονεμβασιάς Νεαπολέως δηλαδή(Γραμμή Πελοποννήσου –Κυθήρων) με προέκταση πολλές φορές μέχρι Γύθειο και Καλαμάτα, εκτελούσε για λίγο διάστημα το Αηδών το οπαίο όμως ήταν Ατμοτελώνις για να λυθεί το πρόβλημα που πρόεκυψε και τότε λόγω μη επιδότησης της γραμμής.
Μετά ο Ποταμίτης εφοπλιστής Διακάκης έκανε την εταιρία (Διακάκης & ΣΙΑ) και ναυπήγησε καινούργιο πλοίο, το Ατμόπλοιο Κλεοπάτρα, το οποίο δρομολόγησε στη γραμμή με προορισμό τον Πειραιά για Ποταμό Κυθήρων.
Έτσι έλεγαν τότε όλη την περιοχή, Ποταμού-Αγίας Πελαγίας.
Μετά από αυτό η εταιρία αγόρασε και άλλο πλοίο, το Μίνα, και το δρομολόγησε και αυτό.
Η εταιρία (Διακάκης & ΣΙΑ) προόδευε και αγόρασε ακόμα τα πλοία ΛΑΥΡΙΟ, ΒΑΣΙΛΙΣΣΑ ΟΛΓΑ, ΚΕΦΑΛΗΝΙΑ, ΠΕΙΡΑΙΕΥΣ, Σ.ΣΤΡΕΙΤ, ΠΡΙΓΚ.ΣΟΦΙΑ
Μέσα σε αυτό το διάστημα και στις αρχές του 20ου αιώνα έστειλε τα βαπόρια της στη γραμμή Πελοποννήσου και η ατμόπλοια Γουδή, που είχε τα ατμόπλοια ΝΑΥΠΛΙΟ, ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ, ΚΡΗΤΗ, ΕΛΛΑΣ, ΣΠΕΤΣΑΙ, ΑΔΡΙΑΤΙΚΟΣ και το ΠΑΠΙΑ ΓΟΥΔΗ που ήταν με τροχούς αντί προπέλας.
Το 1911,πριν τον Α΄ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ, ταξίδευε στην γραμμή και το πλοίο ΝΙΚΟΛΑΟΣ Κ.(φώτο) του Καραβίτη εφοπλιστή Γ.Κατράκη, το οποίο έφερε στα Κύθηρα τους επισκέπτες για τα αποκαλυπτήρια της προτομής του στρατηγού Πάνου Κορωναίου στην πλατεία Ποταμού από τον Πρωθυπουργό Ε. Βενιζέλο.
Μετά και το πλοίο Κύθηρα επίσης του Καραβίτη Πολυχρόνη Κατράκη.
"ΝΙΚΟΛΑΟΣ"Αρχείο Ευαγγ.Βαγγή, Ημερολόγιο Κυθηραϊκού Συνδέσμου Αθηνών 2001
Στη δεκαετία του 1920 παρουσιάστηκε η εταιρία ΛΑΚΩΝΙΚΗ ΑΤΜΟΠΛΟΙΑ του εφοπλιστή και πλοιάρχου Σπύρου Μπιλίνη από την απέναντι Νεάπολη, ο οποίος για πολλά χρόνια και πριν το Β! ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ και μετά από αυτόν (τα περισσότερα από κάθε άλλον) εξυπηρέτησε με θαυμαστή συνέπεια τα Κύθηρα.
Τα πλοία ήταν το Λακωνία (στη φώτο) ΕΛΛΗΝΙΣ και ΛΕΩΝ, το οποίο ήταν και το τελευταίο που έκανε δρομολόγια μέχρι τον πόλεμο του 1940, οπότε και βυθίστηκε από γερμανικό αεροπλάνο, ευτυχώς χωρίς επιβάτες.
"ΛΑΚΩΝΙΑ"
"Λέων"
Μέσα στο διάστημα αυτό, στις 6 Αυγούστου του 1933, έγινε και μια εκδρομή από Πειραιά στο Διακόφτι με το πλοίο ΠΑΡΟΣ για την γιορτή της Αγίας Μόνης και τα εγκαίνια του δρόμου.
Τα πλοία όλα ήταν ατμόπλοια προσέγγιζαν όλα στην Αγία Πελαγία, μερικές φορές με άσχημο καιρό και δίπλα στη Φυρή Άμμο ή Αγία Πατρικία, αρκετές δε φορές εναλλακτικά στον Άγιο Νικόλα ακόμα και Άγιο Λευτέρη (εννοείται αρόδο, άλλωστε ούτε τώρα δεν υπάρχουν ντόκοι)
Όταν υπήρχαν διαστήματα που η γραμμή επιδοτείτο (άγονος) προσέγγιζαν και στο Καψάλι.
Και μπαίνουμε στον πόλεμο του 1940 και την κατοχή που μόνο τολμηροί Κυθήριοι ναυτικοί όπως ο Χ.Κρίθαρης (Τσούλης) από Καραβά, Θ. Μεγαλοκονόμος (Κάπονας) από Αγία Πελαγία, Δ. Καστρίσιος (Σκόρδος) από Ποταμό και άλλοι έκαναν δρομολόγια με επιτήρηση των Γερμανών από Αγία Πελαγία στην απέναντι Πελοπόννησο και πολλές φορές μέχρι και τον Πειραιά με τι άλλο; Με βάρκες ξύλινες και κίνηση με πανιά και κουπιά πράγμα που σήμερα φαίνεται απίστευτο.
Προς το τέλος της κατοχής και μετά, έως το 1947,στα Κύθηρα προσέγγιζαν τα έξης πλοία:
Πλοία της ακτοπλοΐας στα Κύθηρα (Αγία Πελαγία)
1) Π/Κ Αθηνά και Αφροδίτη. Δρομολόγια Αγία Πελαγία Πειραιά. Ξύλινα καΐκια που μεταφέρουν επιβάτες και εμπορεύματα με κανονικά δρομολόγια.
Πράκτορες: Θανάσης Τσιτσίλιας και Μανώλης Μεγαλοκονόμος ίδιος πλοιοκτήτης προσθέτει αργότερα και το σιδερένιο ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ.
2)Π/Κ ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ. Μετά την Κατοχή επισκευάζει (ήταν βομβαρδισμένο στον Αβλέμονα και το βάζει στη γραμμή Αγία Πελαγία -Πειραιά) το καΐκι ΑΓ.ΝΙΚΟΛΑΟΣ
Πλοιακτήτης: Θ. Μεγαλοκονόμος (Κάπονας).
Πράκτορας ο Μανώλης Μεγαλοκονόμος.
Επίσης το καΐκι του Θ. Μαλαγάνη από τα Λογοθετιάνικα. Μετά από αυτά τα ξύλινα καΐκια, την μεταφορά επιβατών εξυπηρετούν κορβέτες του πολεμικού ναυτικού (ΑΠΟΣΤΟΛΗΣ, ΤΟΜΠΑΖΗΣ κ.λπ.), με προσέγγιση αγόνου και στο Καψάλι και πλοιάρχους αγνώστους).
Όταν σταμάτησαν οι κορβέτες μπήκαν στη γραμμή τα Π/Κ ΚΑΡΠΑΘΟΣ - ΑΓ.ΝΙΚΟΛΑΟΣ – ΝΙΚΗ - ΑΥΛΩΝΑ.
Εξυπηρετούσαν επίσης μεγάλα ξύλινα Φ/Γ που κάνουν δρομολόγια επιβατών και εμπορευμάτων για αρκετό διάστημα.
Πλοίαρχοι άγνωστοι.
Το πρώτο γνήσιο επιβατηγό πλοίο μετά την κατοχή που μπήκε στη γραμμή Πειραιά Πελοποννήσου Κυθήρων (Αγία Πελαγία) μέχρι Γύθειο, χωρίς άγονο είναι το Ε/Γ-Α/Π Μοσχάνθη.
Δρομολόγια 1947-1949.
Πλοιοκτήτης (ΑΤΜΟΠΛΟΙΑ ΤΟΓΙΑ)
Πλοίαρχος άγνωστος,
Πράκτορας Θανάσης Τσιτσίλιας.
Το 1948-1949 μπαίνει στην ίδια γραμμή το Ε/Γ-Α/Π Γλάρος της (Ατμοπλοΐας Καβουνίδου). Πλοίαρχος : Δημήτρης Κουλούρης
Πράκτορες: οι Σπύρος και Χαράλαμπος Μιχαλακάκης 1949-1950.
"ΜΟΣΧΑΝΘΗ"
Πλοιοκτήτης (ΠΕΙΡΑΙΚΗ ΑΤΜΟΠΛΟΙΑ).
Πλοίαρχος Σωτήρης Νομικός.
Πράκτορες: οι Σπύρος και Χαράλαμπος Μιχαλακάκης.
1949-1951 Ε/Γ-Α/Π Αύρα στην ίδια γραμμή Πειραιάς, Μονεμβασία, Νεάπολη, Αγία Πελαγία, Γύθειο.
Πλοιοκτήτης: Κυριακόπουλος και ΣΙΑ, πλοίαρχος άγνωστος.
Πράκτορας: Δημήτρης Σουρής.
Μια καρτ ποστάλ από το Τσιρίγο από το πλοίο όταν ταξίδευε στη γραμμή της νότιας Πελοποννήσου ως ΑΥΡΑ, δηλαδή το 1948-50.
1950-1951 στην ίδια γραμμή Πειραιάς Πελοπόννησος Αγία Πελαγία Γύθειο, Ε/Γ-Α/Π ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ.Πλοιοκτήτης: ΠΕΙΡΑΙΚΗ ΑΤΜΟΠΛΟΙΑ.
Πλοίαρχος: Σωτήρης Νομικός.
Πράκτορες: Σπύρος και Χαράλαμπος Μιχαλακάκης.
Αρχείο Χαράλαμπου Μιχαλακάκη
1951-1957 Ε/Γ-Α/Π ΕΛΕΝΑ (πρώην Αύρα αγορασθέν από την ΑΤΜΟΠΛΟΙΑ Λ.ΛΑΓΑ). Γραμμή Πειραιά Πελοποννήσου, αγόνου(και Καψάλι).
Πλοιοκτήτης: ΛάζαροςΛαγάς.
Πλοίαρχοι: Παντελής Δημητρακάκος, Γ.Ταμπάκης.
Πράκτορες: Ν.Τριφύλλης και Μανώλης Μεγαλοκονόμος στην Αγία Πελαγία και Καλοκαιρινός και Μεγαλοκονόμος (Ντόντος) στο Καψάλι.
1952 Ε/Γ-Α/Π ΚΑΔΙΩ. Γραμμή Πειραιά Πελοποννήσου Αγίας Πελαγίας μέχρι Γύθειο.
Πλοιοκτήτης: ΑΦΟΙ Σιγάλα.
Πλοίαρχος: άγνωστος,
Πράκτορες: Σπύρος και Χαράλαμπος Μιχαλακάκης.
Από το αρχείο του Χ. Μιχαλακάκη.
1953-1958 Ε/Γ-Α/Π ΙΟΝΙΟΝ Γραμμή Πειραιά Πελοποννήσου Αγίας Πελαγίας μέχρι Γύθειο.
Πλοιοκτήτης: Ατμοπλοΐα ΑΦΩΝ Σ.ΤΥΠΑΛΔΟΥ.
Πλοίαρχοι: Δ.Πουλάκης, Κ.Κασβίκης, Ν.Περίδης.
Πράκτορες: Σπύρος και Χαράλαμπος Μιχαλακάκης.
Μέχρι το ΙΟΝΙΟΝ του Τυπάλδου η εξαγωγή ζώων γινόταν με βάρκες και δεμένα ανά 6 τα έπαιρνε στο πλοίο ο γερανός.
Τα βόδια κολυμπούσαν δεμένα γύρω από την βάρκα και ο γερανός τα σήκωνε από την θάλασσα δεμένα από τα κέρατα και την μέση....
Η βάρκα με τους επιβάτες που πηγαίνουν για το παλαιό ΙΟΝΙΟΝ το 1954 και δίπλα τους, δεμένα σε αυτήν, κολυμπούν τρία βόδια!
Φώτο Εμμ.Σοφίος
Απο το αρχειο του Χαρ. Μιχαλακακη
1957-1960 Ε/Λ-Α/Π και μετά Δ/Π ΜΑΡΙΛΕΝΑ. Γραμμή Πελοποννήσου Αγίας Πελαγίας και αγόνου Καψάλι Γύθειο.
Το Μαριλένα στην Αγία Πελαγία. (Φώτο Εμμ.Σοφίος- Αρχ.Π.Καρύδη)
" ΜΑΡΙΛΕΝΑ"
1958-1972 Ε/Γ-Α/Π Μυρτιδιωτισσα.Βαπορι που εφερε μεγαλη αλλαγη στη θαλασσια συγκοινωνια με μακροχρονια παρουσια και αριστη εξυπηρετηση και γραμμη Πειραι Πελοποννησου Κυθηρων Αντικυθηρων απο το 1959 και αλλο δρομολογιο (αγονο) κατ ευθειαν Πειραια Μονεμβασια Αγ.Πελαγια Νεαπολη Πειραια. Πλοιοκτήτης: Σπύρος Μπιλίνης (ΛΑΚΩΝΙΚΗ ΑΤΜΟΠΛΟΙΑ). Αυτός που εξυπηρέτησε το νησί και τα προπολεμικά χρόνια με τα ΛΑΚΩΝΙΑ, ΕΛΛΗΝΙΣ και Λέων.
Πλοίαρχοι : Κατάγας, κυρίως, ο Κ.Κασβίκης, ο Κ.Κατσαρός και ο Σ.Γαϊτάνος.
Πράκτορες: Αγία Πελαγία Σπύρος και Χαράλαμπος Μιχαλακάκης και Καψάλι Γ. Μεγαλοκονόμος (Ντόντος)
Το παλιό Μυρτιδιώτισσα όταν ταξίδευε στις Βόρειες θάλασσες με την ονομασία ΛΟΧΝΕΣ, από σκωτσέζικη καρτ-ποστάλ
Αρχείο Σταμ.Γιαννιώτη
Το πρώτο πλεύρισμα στα Κύθηρα (Καψάλι) από το παλιό Μυρτιδιώτισσα (1962)
Φώτο Εμμ.Φατσέα, Αρχ. Μ. Δαπόντε
"Το Μυρτιδιώτισσα στο Κυπαρίσι"
1973-1980 Ε/Γ-Δ/Π ΚΑΝΑΡΗΣ.Το πρωτο μεγαλο ακτοπλοικο και γνησιο επιβατηγο(οχι μετασκευες) με μεγαλη ανεση για τους επιβατες και φορτωνε και 12 αυτοκινητα με τον γερανο του.Γραμμη Πελοποννησου Κυθηρων Αντικυθηρων (αγονου)και το καλοκαιρι αλλο δρομολογιο κατ ευθειαν Πειραια Μονεμβασια,Νεαπολη,Αγ.Πελαγια,Μονεμβασια Πειραιας. Πλοιοκτήτης: ΜΑΛΕΑΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ Μ.Σταθάκης- Β.Μανούσος.
Πλοίαρχοι: Δ.Παπάζης, Σ.Γαϊτάνος και κυρίως ο πολύ αγαπητός στους Κυθήριους Φώτης Καλαθάς.
Πράκτορες: Αγία Πελαγία Χ. Μιχαλακάκης και Καψάλι Γ. Μεγαλοκονόμος (Ντόντος)
Το Κανάρης(1972-1979)
Αρχείο Χ. Μιχαλακάκης
1977 E/Γ-Ο/Γ ΚΥΚΛΑΔΕΣ γραμμή Πειραιά Πελοπόννησο Κύθηρα Κρήτη. Επιδοτούμενο, το πρώτο κλειστό Ε/Γ-Ο/Γ από Πειραιά και έφερε επανάσταση στη γραμμή και τα Κύθηρα και αρχίζει να τελειώνει η παρουσία των κλασικών επιβατηγών πλοίων.
Πλοιοκτήτης: Εταιρία ΑΦΟΙ ΑΓΑΠΗΤΟΥ.
Πλοίαρχος: Δ.Τζακιτζής ,
Πράκτορας: Δημήτρης Σοφίος. Αργότερα Γ.Χειράκης.
"ΚΥΚΛΑΔΕΣ"
1978-1992 Ε/Γ-Ο/Γ ΙΟΝΙΟΝ το πλοίο θρύλος της γραμμής Πελοποννήσου Κυθήρων Γυθείου Αντικυθήρων Κρήτης με την πιο μακροχρόνια παρουσία με δυο πλήρη δρομολόγια μέχρι Αντικύθηρα Κρήτη και ένα express το καλοκαίρι Πειραιά Μονεμβάσια Αγία Πελαγία Νεάπολη Πειραιά, με μεγάλη ταχύτητα με ακριβέστατο ωράριο δρομολογίων (δεν άλλαξε ήμερες και ώρες 14 χρόνια συνεχώς).
Με πολλά κρεβάτια σε άνετες καμπίνες μόλις 6 ετών και 100 αυτοκίνητων (για την εποχή πολύ μεγάλο).
Πράκτορας: Λία Μεγαλοκονόμου πρώτο κλειστό τοπικό F/B.
"Τo Μάρθα στο Διακόφτι"
1992-1993 ΕΓ-ΟΓ ΜΗΛΟΣ ΕΞΠΡΕΣ.Το μεγαλύτερο μέχρι τότε που μπήκε στη γραμμή και το ταχύτερο μέχρι και σήμερα.Γραμμή Πειραιά Πελοπόννησο-Γύθειο-Κύθηρα-Αντικύθηρα-Κρήτη. Πλοιοκτήτης: ΛΙΝΔΟΣ ΝΑΥΤΙΛΙΑΚΗ. Μ.Σταθάκης Β.Μανούσος .
Πλοίαρχοι: Γ. Σιγάλας, Ν. Λουδάρος, Στ. Βιτσαράς.
Πράκτορας Χαρίκλεια Μεγαλοκονόμου.
1993-1996 Ε/Γ-ΟΓ ΘΗΣΕΥΣ την ίδια γραμμή με το Μήλος, αλλά πρόσθεσε και Καλαμάτα. Πλοιοκτήτης: ΑΦΟΙ ΜΟΙΡΑ.
Πλοιοκτήτης: ΑΤΛΑΣ Ν.Ε. των Κυθηρίων Α.Ραϊκου και Γ.Ξηνταράκου.
Πλοίαρχος: Π.Φάβιος.
Πράκτορας: Κ. Κορωναίος.
2008 Ε/Γ-Ο/Γ ΕΞΠΡΕΣ ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ και Ε/Γ-Ο/Γ ΕΞΠΡΕΣ ΠΗΓΑΣΟΣ. Ναυλωμένα από την ΑΝΕΝ σε αντικατάσταση του ΜΥΡΤΙΔΙΩΤΙΣΣΑ .
Πλοιοκτήτης: H.S.W.
Πλοίαρχος: στο πρώτο, ο Στέφανος Παπαδόπουλος και του δεύτερου Οι Β. Γερόντακης και Νίκος Χάλαρης. Δρομολόγια του ΜΥΡΤΙΔΙΩΤΙΣΣΑ και τοπικά στη Νεάπολη.
2008 έως σήμερα Ε/Γ-ΟΓ Πορφυρούσα. Καθημερινή Γραμμή Νεάπολη-Διακόφτι ή λόγω καιρού και Αγία Πελαγία και μία φορά την εβδομάδα άγονος για Αντικύθηρα.
Πλοιοκτήτες: Π. Τουρλουμούσης και Γ. Τσαϊλάς.
Πλοίαρχος: Κωσταντινιάδης αρχικά και τώρα Παύλος Αλιφέρης.
2009 έως σήμερα Ε/Γ-Ο/Γ Βιτσέντζος Κορνάρος γραμμή Πειραιά Διακόφτι Αντικύθηρα Κρήτη Καστέλι και Ρέθυμνο (άγονος).Δύο φορές την εβδομάδα και το καλοκαίρι μία την εβδομάδα Καστέλι-Κύθηρα Καλαμάτα. Πολύ καλό και κατάλληλο πλοίο για την γραμμή.
