Δευτέρα 16 Ιουνίου 2014

«Ορθολογική χρήση των πόρων και παροχές υγείας για όλους»

Ορθολογική χρήση των πόρων και παροχές υγείας για όλους
«Στόχος μας είναι η χρήση, σε ορθολογική βάση, των πόρων των ασφαλισμένων και του Κράτους και η διασφάλιση της πρόσβασης σε αποτελεσματικές, αποδοτικές και ποιοτικές υπηρεσίες υγείας για όλους τους πολίτες, ασφαλισμένους και μη». Αυτό υπογράμμισε στη συνέντευξή του στο epoli.gr και το ΠΟΛΗ + ΠΟΛΙΤΙΚΗ, ο Πρόεδρος του Εθνικού Οργανισμού Παροχής Υπηρεσιών Υγείας, κ. Δημήτρης Κοντός.


 
Τη χρονική στιγμή, που ο ΕΟΠΥΥ διεκδικεί τον πρωταγωνιστικό ρόλο του μεγάλου αγοραστή υπηρεσιών υγείας στη Χώρα, με σκοπό να γίνει αποδοτικός και αποτελεσματικός, παράλληλα δίνει σκληρές μάχες με όσους είναι αντίθετοι των μέτρων που λαμβάνει και των πολιτικών που υιοθετεί. Συχνά, εκπρόσωποι ιατρικών συλλόγων, ιδιωτικών διαγνωστικών κέντρων, ιδιωτικών κλινικών κ.ά., επιδιώκοντας τη διασφάλιση μονοπωλιακών τάσεων και συνδικαλιστικών κεκτημένων, βρίσκονται σε αντιπαράθεση με τη Διοίκηση του Οργανισμού, αντιδρούν δυναμικά σε οποιοδήποτε νέο μέτρο και αποτελούν ανασταλτικό παράγοντα σε οποιασδήποτε προσπάθεια εξορθολογισμού της δαπάνης. 

Η απάντηση σε όλα τα αιτήματα, από τον Πρόεδρο του Οργανισμού, κ. Δημήτρη Κοντό, είναι σαφής: «Ο εξορθολογισμός των δαπανών, βάσει επιστημονικών τεκμηρίων, αποτελεί ζητούμενο το οποίο επιβάλλεται για λόγους οι οποίοι υπερβαίνουν την οικονομική συγκυρία και αποσκοπούν στην ευρύτερη διασφάλιση της δημόσιας υγείας της χώρας. Αναγκαία προαπαιτούμενα της διαδικασίας αυτής, αποτελούν οι κλειστοί προϋπολογισμοί, τα διαγνωστικά και θεραπευτικά πρωτόκολλα, ο κλινικός έλεγχος σε πραγματικό χρόνο, η ανάπτυξη υπηρεσιών e-Health, καθώς επίσης και η διαβούλευση και συνεργασία με όλους τους παρόχους υπηρεσιών υγείας».

Μετά τον ανασχηματισμό, στην πρόσφατη συνάντηση του Υπουργού Υγείας, Μάκη Βορίδη, με τον κ. Κοντό, δόθηκε εντολή προς τη Διοίκηση του Οργανισμού, ώστε να προβεί άμεσα στην ολοκλήρωση της διαδικασίας συμψηφισμού των ποσών που προκύπτουν από την εφαρμογή του "clawback" με απαιτήσεις που σχετίζονται με την παροχή υπηρεσιών από ιδιωτικές κλινικές και ιδιωτικά διαγνωστικά εργαστήρια για το έτος 2013. 

Επίσης, το Υπουργείο ζητάει την επιτάχυνση των διαδικασιών για την εφαρμογή των διαγνωστικών πρωτοκόλλων, που θα διασφαλίσουν την αποδοτικότερη χρήση των πόρων του ΕΟΠΥΥ, με ταυτόχρονη εξασφάλιση των αναγκαίων για τους ασφαλισμένους διαγνωστικών υπηρεσιών. 

ΕΡ.: Πρόεδρε, ποια βήματα γίνονται ή πρόκειται να γίνουν στον ΕΟΠΥΥ; 
Πρώτο βήμα είναι η διασφάλιση της πρόσβασης των πολιτών, ανεξαρτήτως της ασφαλιστικής τους ικανότητας, σε ιατρικές υπηρεσίες και φαρμακευτική περίθαλψη. Η πλήρης ανάπτυξη και λειτουργία του Πρωτοβάθμιου Εθνικού Δικτύου Υγείας, σε συνδυασμό με το δίκτυο των 3.000 συμβεβλημένων με τον ΕΟΠΥΥ ιατρών, σύμφωνα με την πρόσφατη νομοθετική ρύθμιση, δημιουργεί ένα σύστημα, το οποίο θα ξεπερνά συνολικά τους 12.000 ιατρούς για 10 εκατομμύρια πολίτες. Παράλληλα, εντός του Ιουνίου, θα τεθεί σε πλήρη εφαρμογή το σχέδιο πρόσβασης των ανασφαλίστων σε ιατρικές υπηρεσίες και φαρμακευτική περίθαλψη.
Δεύτερο βήμα, το οποίο είναι σε εξέλιξη, είναι η λειτουργία κλειστού προϋπολογισμού. Πράγματι, το 2013, ο προϋπολογισμός λειτούργησε ως κλειστός, μέσω των εργαλείων του "clawback" και του "rebate", δηλαδή δεν καταβλήθηκε στους παρόχους το σύνολο της δαπάνης για τις υπηρεσίες τις οποίες προμήθευσαν τους ασφαλισμένους του Οργανισμού. Ωστόσο, κατόπιν αιτήματος και διαλόγου με τους παρόχους, από τα μέσα του χρόνου ήταν γνωστά τα συγκεκριμένα, πλέον, ποσά του προϋπολογισμού και η κατανομή του ανά κατηγορία παρόχων. Ομολογουμένως, το εγχείρημα επετεύχθη με βίαιο τρόπο και χάρη στη συνεργασία των παρόχων.

Το 2014, πραγματοποιείται μία νέα μεγάλη τομή αναφορικά με την κατανομή του κλειστού προϋπολογισμού ανά κατηγορία και επιπροσθέτως ανά πάροχο (συγκεκριμένο φυσικό ή νομικό πρόσωπο, π.χ. κλινική, διαγνωστικό κέντρο κ.λπ.). Η διαδικασία αυτή, προέκυψε κατόπιν σκληρών και επίπονων διαπραγματεύσεων με τους παρόχους και βρίσκεται σε εξέλιξη, ενόψει, μάλιστα, της σύναψης των νέων συμβάσεων και της ενεργοποίησης της Επιτροπής Διαπραγμάτευσης. 

Επόμενο σημαντικό βήμα είναι, επίσης, η καθιέρωση των Θεραπευτικών και Διαγνωστικών Πρωτοκόλλων, τα οποία καίτοι σε μεγάλο βαθμό ολοκληρωμένα, είναι αναγκαίο να υπάρξει συντονισμένη δράση των αρμόδιων φορέων (Υπουργείο Υγείας, ΗΔΙΚΑ, ΕΟΠΥΥ) για την πρακτική εφαρμογή και υιοθέτησή τους. 

ΕΡ.: Λέτε ότι είσαστε έτοιμοι για τα επόμενα βήματα του Οργανισμού. Τι ακριβώς σημαίνει αυτό;
Ο σχεδιασμός της επόμενης ημέρας για την οργάνωση και λειτουργία του ΕΟΠΥΥ, οφείλει να έχει ως αφετηρία ερωτήσεις κανονιστικού περιεχομένου. Πού βρισκόμαστε, ποιο είναι το οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον, στο οποίο καλείται να λειτουργήσει ο ΕΟΠΥΥ, ποιες οι αλληλεπιδράσεις και οι ισορροπίες, από πού ξεκινάμε και τι θέλουμε να επιτύχουμε. Κατόπιν, τα εργαλεία, τα μέτρα και οι πολιτικές οι οποίες εφαρμόζονται, αποτελούν ένα δυναμικό σχήμα το οποίο αναπροσαρμόζεται ανάλογα με την κοινωνικοοικονομική συγκυρία και το πλαίσιο των διαπραγματεύσεων.
Ο ΕΟΠΥΥ καλείται να ανταποκριθεί σε μία συγκεκριμένη πραγματικότητα, καθώς «δεν μπορεί να ξοδέψει περισσότερα από αυτά που διαθέτει», αλλά ταυτόχρονα πρέπει να ισορροπήσει σε μία μείζονα αλήθεια για τη βιωσιμότητα του συστήματος, καθώς «οι δαπάνες του αποτελούν τη βασική πηγή εσόδων για πολλούς παρόχους» και «το μηχανισμό πρόσβασης των πολιτών σε υπηρεσίες υγείας».
Κατά συνέπεια, στο τριμερές αυτό σχήμα, η επιτυχία του μετασχηματισμού του ΕΟΠΥΥ σε αγοραστή υπηρεσιών υγείας, καθίσταται στρατηγικής σπουδαιότητος, με πλήρη απαλλαγή των χαρακτηριστικών του ως ταμείο εσόδων-εξόδων και εισαγωγή κριτηρίων αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας. 

ΕΡ.: Πώς μπορεί να περιοριστεί ο μεγάλος όγκος των διαγνωστικών εξετάσεων; 
Με τα διαγνωστικά πρωτοκόλλα, τα οποία θα παρέχουν το πλαίσιο των ενδεδειγμένων εξετάσεων, τις οποίες πρέπει να συνταγογραφεί συγκεκριμένης ειδικότητας ιατρός, όταν υπάρχουν ενδείξεις για μια ασθένεια.
Το Υπουργείο Υγείας και ο ΕΟΠΥΥ, σε συνεργασία με τους επίσημους φορείς της ιατρικής και επιστημονικής κοινότητας, έχουν θέσει το πλαίσιο των κατευθυντήριων οδηγιών για διαγνωστικές εξετάσεις, έτσι ώστε να διασφαλίζεται η πρόσβαση των ασθενών σε υπηρεσίες υγείας, σύμφωνα με τις τεκμηριωμένες διεθνείς πρακτικές. 
Παράλληλα, επιτυγχάνεται εξορθολογισμός στον προϋπολογισμό του ΕΟΠΥΥ, καθώς το σύστημα αποζημίωσης θα εναρμονιστεί με τις οδηγίες αυτές, με αποτέλεσμα να υπάρχει μεγαλύτερος έλεγχος του όγκου των διαγνωστικών εξετάσεων, οι οποίες θα ήθελα να τονίσω ότι έχουν ξεφύγει από άποψη όγκου και δαπάνης. 

ΕΡ.: Είναι αλήθεια αυτό που λέγεται ότι μέσα στους τέσσερις πρώτους μήνες ξοδεύτηκε ο μισός προϋπολογισμός; 
Κατ’ αρχήν δεν έχει ξοδευθεί ο μισός διαθέσιμος προϋπολογισμός. Ωστόσο, δεδομένου ότι η έννοια του κλειστού προϋπολογισμού είναι σχετικά πρόσφατη για τους παρόχους και η διαχείρισή του πρώιμη, καθώς επίσης, και του γεγονότος ότι το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, λόγω της μεταρρύθμισης στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας και της απεργίας των ιατρών στις πρώην Μονάδες Υγείας του ΕΟΠΥΥ, παρατηρήθηκε αυξημένη ζήτηση υπηρεσιών από τον ιδιωτικό τομέα, με αποτέλεσμα να ξοδευτεί μεγαλύτερο ποσό, συγκριτικά του αναλογούντος, σε μηνιαία βάση. Ωστόσο, βρισκόμαστε σε διαβούλευση με το Υπουργείο και τους παρόχους για διορθωτικές κινήσεις. 

ΕΡ.: Εάν «κλείσει» ο προϋπολογισμός ανά κέντρο, αυτό σημαίνει ότι θα σταματήσει να παρέχει υπηρεσίες πέραν αυτού; 
Αυτό σημαίνει ότι τις 3 πρώτες εβδομάδες, έκαστος πάροχος θα διαχειρίζεται το 75% του μηνιαίου πλαφόν που του αναλογεί. Πέραν των εβδομάδων αυτών και εφόσον έχει κλείσει το πλαφόν του, ο πάροχος θα μπορεί την τέταρτη, πλέον, εβδομάδα να αρνείται την παροχή υπηρεσίας στους ασφαλισμένους του ΕΟΠΥΥ με την υποχρέωση να τους υποδεικνύει κοντινούς παρόχους που δεν έχουν «κλείσει» το πλαφόν ή να ενημερώνει τους ασθενείς ότι μπορεί να τους εξυπηρετήσει από τις αρχές του άλλου μήνα, εάν φυσικά δεν πρόκειται για επείγον περιστατικό. 

ΕΡ.: Αυτό δεν είναι παρέμβαση στον ανταγωνισμό; Ο πολίτης θα πει «εγώ πληρώνω και θέλω να πηγαίνω στο κέντρο που θεωρώ καλύτερο». 
Είναι σωστό αυτό που λέτε. Πράγματι, υπάρχει ένας περιορισμός του ανταγωνισμού. Ωστόσο, είναι μια κεντρική κατανομή βάσει κριτηρίων, ανάλογα με τον όγκο των περιστατικών που είχε το κέντρο τον προηγούμενο χρόνο και τις απαιτήσεις προς τον ΕΟΠΥΥ, τα οποία κατά ένα μεγάλο βαθμό ενσωματώνουν τις προτιμήσεις των καταναλωτών. 

ΕΡ.: Εάν εγώ θέλω να δημιουργήσω ένα καινούργιο ιδιωτικό διαγνωστικό κέντρο; 
Υπάρχει πρόβλεψη γι’ αυτό, σύμφωνα με την οποία, ο νέος πάροχος θα πάρει τον μέσο όρο του πλαφόν, μέτρο το οποίο θα δοκιμάσουμε στην πράξη. Ωστόσο, πρέπει να επισημανθεί, ότι έχουμε εξαιρετικά μεγάλο αριθμό διαγνωστικών κέντρων - περίπου 3.500 μικρά και μεγάλα - και ενδεχομένως, οι επενδύσεις στον τομέα της υγείας πρέπει να εστιάζουν σε δομές και υπηρεσίες τις οποίες έχει πραγματικά ανάγκη το σύστημα υγείας και η χώρα, και όχι σε αυτές που με οποιοδήποτε διεθνές κριτήριο πλεονάζουν.

ΕΡ.: Το πλαφόν είναι «κινούμενο»; Δηλαδή, εάν κλείσει ένα Κέντρο, ο προϋπολογισμός που έχει χρεωθεί πού πάει; 
Ο προϋπολογισμός μοιράζεται στην Περιφέρεια, όπου λειτουργούσε το Κέντρο. Υπάρχει σχετική μελέτη για κάθε πάροχο, ανά Ππριφέρεια. 
Υπάρχει η δυνατότητα να ξέρουμε τι αιτήθηκε πέρσι από μια Περιφέρεια, τι απαιτήσεις υπάρχουν, ποιος είναι ο πληθυσμός της, τι αντιστοιχεί στον συνολικό προϋπολογισμό της Περιφέρειας, και έτσι κατανέμονται τα χρήματα.
Αυτό γίνεται με στοιχεία του eΔΑΠΥ για τις εξετάσεις και με την ΗΔΙΚΑ και την ΚΜΕΣ αναφορικά με τις συνταγές και τα φάρμακα. Πρότασή μας είναι αυτά τα δύο να γίνουν ένα, ώστε να περάσουμε σε ένα σύστημα το οποίο θα παρακολουθεί πλέον τον ασθενή, στο πλαίσιο της ολοκληρωμένης φροντίδας, καθώς η διαγνωστική/εργαστηριακή εξέταση αποτελεί προαπαιτούμενο για τη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής. 

ΕΡ.: Κύριε Κοντέ, ποιοι από τους παρόχους εκφράζουν παράπονα; 
Τα μεγαλύτερα παράπονα εκφράζονται από τα διαγνωστικά κέντρα της Περιφέρειας, καθώς είναι λίγοι οι πάροχοι και έχει καλλιεργηθεί μονοπωλιακή πολιτική και μία αίσθηση απόλυτου ελέγχου της αγοράς. Κατά συνέπεια, κάθε προσπάθεια του ΕΟΠΥΥ να εφαρμόσει νέα μέτρα, τα οποία διαταράσσουν τις έως σήμερα συνήθεις πρακτικές προκαλούν αντιδράσεις και συγκρούσεις, με αποτέλεσμα οι συζητήσεις μαζί τους είναι οι πιο επίπονες. Κύριο στοιχείο των συνομιλιών είναι η αμοιβαία κατανόηση από όλες τις πλευρές, ότι έργο του ΕΟΠΥΥ είναι η διασφάλιση της πρόσβασης των ασφαλισμένων σε υπηρεσίες υγείας, αλλά και η διαφύλαξη της ορθής λειτουργίας της αγοράς, στο πλαίσιο της δημοσιονομικής και κοινωνικής συγκυρίας. 

ΕΡ.: Άρα σε αυτές τις Περιφέρειες ο ανταγωνισμός θα κάνει καλό… 
Η ενίσχυση του ανταγωνισμού σίγουρα θα είναι ωφέλιμη. Τον ανταγωνισμό τον φέρνει ο ιδιωτικός τομέας, ο οποίος όμως δεν κάνει επενδύσεις στην Περιφέρεια. Θα μπορούσαμε εμείς, σαν κεντρικό σύστημα δημοσίου τομέα, όπου υπάρχουν μονοπωλιακές πρακτικές να στήνουμε δομές ανταγωνισμού. Εμείς μπορούμε να ενθαρρύνουμε κάποιον νέο που θέλει να δημιουργήσει διαγνωστικό κέντρο, διασφαλίζοντάς του σύμβαση με τον ΕΟΠΥΥ. Εκεί όπου τα υπάρχοντα κέντρα, κατόπιν συνεννόησης μεταξύ τους, αρνούνται τη σύμβαση με τον ΕΟΠΥΥ. 

ΕΡ.: Η ποιότητα είναι διαφορετική από περιοχή σε περιοχή. Υπάρχει δυνατότητα να το ελέγχετε; 
Μέσα σε όλη την προσπάθεια που καταβάλλεται από τη Διοίκηση και τους εργαζομένους του ΕΟΠΥΥ, είναι και η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών, η οποία αποτελεί σημαντική συνιστώσα στην παραγόμενη αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα του συστήματος. 
Ο πρώτος κύκλος της πιστοποίησης, ολοκληρώθηκε μέσω της αυτοαξιολόγησης των βιοπαθολογικών και ακτινοδιαγνωστικών εργαστηρίων, τα οποία έχει ήδη παραλάβει ο ΕΟΠΥΥ. 
Σε μεταγενέστερο χρόνο, σε συνεργασία με το Εθνικό Κέντρο Αξιολόγησης της Ποιότητας και Τεχνολογίας στην Υγεία (ΕΚΑΠΤΥ) θα προχωρήσουν οι πιστοποιήσεις των ιδιωτικών κέντρων, ως προϋπόθεση για τη συνεργασία κάθε κέντρου με τον ΕΟΠΥΥ. 

ΕΡ.: Τα θεραπευτικά και διαγνωστικά πρωτόκολλα θα βάλουν φρένο στις δαπάνες; 
Ναι, και είμαι κατηγορηματικός σε αυτό. Ωστόσο, ο περιορισμός του όγκου των διαγνωστικών εξετάσεων πρέπει, επίσης, να αποτελεί ζητούμενο των ιατρών και των ασθενών και οι οποίοι πρέπει να είναι σύμμαχοι μίας τέτοιας πρωτοβουλίας. Περισσότερες εξετάσεις δεν συνεπάγονται καλύτερη υγεία. Εν αντιθέσει, θέτουν μείζον ζήτημα δημόσιας υγείας και προστασίας της υγείας των πολιτών. Θα πρέπει να σταματήσει αυτό που ακούγεται σε όλα τα ιατρεία, «ας κάνουμε και μια μαγνητική». Και ρωτάω, τι θα πει «ας κάνουμε μια μαγνητική» δίχως να υπάρχει κάποια ένδειξη; 

ΕΡ.: Οι 5.000 στο ΠΕΔΥ και 7.000 συμβεβλημένοι ιατροί στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας έχουν καλύψει θέσεις σε όλη τη Χώρα; 
Σήμερα παρατηρούνται σημαντικές ανισότητες και αύξηση των εμποδίων, οικονομικών ή γεωγραφικών, στην πρόσβαση των ασθενών σε υπηρεσίες υγείας, καθώς υπάρχουν περιοχές όπου δεν υπάρχουν συμβεβλημένοι ιατροί συγκεκριμένων ειδικοτήτων και αλλού παρατηρούνται φαινόμενα υπερπροσφοράς. Το ζητούμενο για τον ΕΟΠΥΥ είναι η ορθή κατανομή ανά γεωγραφική περιοχή, ανά πληθυσμιακή ομάδα και κατά ειδικότητα, ανάλογα με τις ανάγκες που υπάρχουν και δεδομένης της λειτουργίας του ΠΕΔΥ. Ο σχεδιασμός της επόμενης ημέρας εστιάζει ακριβώς στην άρση όλων αυτών των ανισοτήτων. 

ΕΡ.: Πώς θα γίνει αυτό; 
Στόχος είναι να δοθούν επιπλέον κίνητρα σε εκείνους οι οποίοι θα δηλώσουν περιοχές όπου παρατηρούνται ελλείψεις, όπως για παράδειγμα μεγαλύτερος αριθμός επισκέψεων, διαφορετική τιμή μονάδας ανά επίσκεψη ανάλογα με την ειδικότητα, καθώς διαφοροποιούνται επιμέρους σημαντικοί παράγοντες όπως, η μέση διάρκεια της επίσκεψης, τα αναγκαία ιατρικά μηχανήματα κ.ά.
Υπάρχει, μάλιστα, σχετική δουλειά με την Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας, η οποία χαρτογραφεί τις ανάγκες σε ιατρικό προσωπικό σε όλη την Επικράτεια. 

ΕΡ.: Κλείνοντας Πρόεδρε τη συνέντευξή μας, πώς βλέπετε το μέλλον του ΕΟΠYΥ;
Ο ΕΟΠΥΥ «ωριμάζει» και αποβάλλει, σταδιακά μεν, αλλά με σίγουρα βήματα, τις παθογένειες τις οποίες κληρονόμησε και εντάθηκαν λόγω των ασφυκτικών χρονικών πιέσεων και της οικονομικής συγκυρίας. 
Ο ΕΟΠYΥ, ως ο μεγαλύτερος ασφαλιστικός Οργανισμός της Χώρας, δεν παράγει νέα ελλείμματα και εγγυάται με επάρκεια υπηρεσίες υγείας για τους ασφαλισμένους, με όρους αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας. Παράλληλα, δε, δημιουργεί ένα νέο πλαίσιο διαλόγου με τους παρόχους και προμηθευτές υπηρεσιών υγείας, το οποίο βασίζεται στη διαπραγμάτευση, στη διαφάνεια και τη συνέπεια των αμοιβαίων συμφωνιών, προκειμένου να διασφαλιστεί η σταθερότητα και η βιωσιμότητα του συστήματος υγείας.
Στόχοι που κερδίζονται καθημερινά είναι η άρση των ανισοτήτων, η παροχή ποιοτικών υπηρεσιών στους πολίτες και η τήρηση του διαθέσιμου προϋπολογισμού. 
-------------------------------
Πηγή:  epoli.gr
--------------------------------