Ο ΑΓΙΟΣ ΓΙΩΡΓΗΣ Ο ΔΡΑΚΟΝΤΟΚΤΟΝΟΣ

Ο κατεξοχήν άγιος της Ρωμιοσύνης, η έκφραση της ελευθερίας και της παλικαριάς.

Η εσωτερική και εξωτερική λεβεντιά του αγίου παραπέμπει στα ωραιότερα πρότυπα του Ελληνικού λαού, στον Ηρακλή, στο Μεγαλέξανδρο, στο Διγενή, στον Ερωτόκριτο στον Καραϊσκάκη, τον κατεξοχήν τροπαιοφόρο ήρωα μέσα στους άλλους φημισμένους πολέμαρχους του ιερού αγώνα. 

Καλή Σαρακοστή! Θυμάστε την κυρά Σαρακοστή;

Η Καθαρά Δευτέρα αποτελεί για την Ορθόδοξη εκκλησία την έναρξη της Μεγάλης Τεσσαρακοστής και σηματοδοτεί την πορεία για το Σαυροαναστάσιμο Πάσχα, μία από τις μεγαλύτερες εορτές της Ορθοδοξίας.

Ταυτόχρονα σημάνει το τέλος των Απόκρεω. Η Καθαρά Δευτέρα ονομάστηκε έτσι γιατί οι Χριστιανοί «καθαρίζονταν» πνευματικά και σωματικά. Είναι μέρα νηστείας αλλά και μέρα αργίας για τους Χριστιανούς. Η νηστεία διαρκεί για 40 μέρες, όσες ήταν και οι μέρες νηστείας του Χριστού στην έρημο.

ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΑ - ΑΠΟΚΡΙΕΣ ΚΑΙ ΚΑΘΑΡΑ ΔΕΥΤΕΡΑ ΣΤΗΝ ΕΛΑΦΟΝΗΣΟ

Ιούλιος - Ο έβδομος μήνας του έτους

Ο . Έχει 31 ημέρες και ονομάστηκε από τον Μάρκο Αντώνιο προς τιμή του Ιουλίου Καίσαρα, που γεννήθηκε στις 7 του μήνα αυτού. 

Ο Ιούλιος λέγεται και θεριστής, γιατί το μήνα αυτό γίνεται ο θερισμός. 

Πρώτα θερίζονται τα κριθάρια, έπειτα οι βρίζες και τελευταία τα σιτάρια.

"Θερίζετε αλωνίζετε κι εμένα δε μου δίνετε"

Γιατί η Παρασκευή και 13 θεωρείται κακότυχη;

Η Παρασκευή και 13 είναι μια μέρα που έχει συνδεθεί με τους χειρότερους αστικούς μύθους και τη δεισιδαιμονία, ειδικά στις αγγλοσαξωνικές χώρες, τις ισπανόφωνες και τη Γερμανία.

Είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της προκατάληψης ότι σε αυτές τις χώρες ακόμη και σήμερα πολλά κτήρια δε διαθέτουν 13 όροφο ενώ πολλοί δρόμοι δεν έχουν τον αριθμό 13.

  

Τα έθιμα της Μεγάλης Εβδομάδας

Κάθε γωνιά της Ελλάδας γιορτάζει το Πάσχα και τηρεί τα έθιμα με το δικό της μοναδικό τρόπο

Για την Ορθοδοξία η περίοδος του Πάσχα αρχίζει με την Σαρακοστή, μακρά περίοδο σωματικής και ψυχικής - πνευματικής προετοιμασίας, για το καινούργιο που συμβαίνει  κάθε χρόνο, την Ανάσταση του Κυρίου. Διανύουμε ήδη τη Μεγάλη Εβδομάδα ή «εβδομάδα των Παθών», όπως αλλιώς ονομάζεται, και πρόκειται για μια περίοδο γεμάτη έθιμα και συμβολισμούς ανά την Ελλάδα που δίνουν ιδιαίτερο χρώμα σε όλη αυτή την περίοδο.

Aπρίλιος.

Ο τέταρτος μήνας του πολιτικού έτους, με διάρκεια 30 ημέρες. Αρχικά ήταν ο δεύτερος μήνας του δεκάμηνου Ρωμαϊκού ημερολογίου με την ονομασία Aprilis και πήρε το όνομά του από το λατινικό ρήμα aperire, που σημαίνει ανοίγω, γιατί το μήνα αυτό ανοίγουν, ανθίζουν τα λουλούδια. Ο Νέρων θέλησε να μετονομάσει τον Απρίλιο σε Νερώνιο (Neronius), ύστερα από μια αποτυχημένη απόπειρα δολοφονίας του το 65 μ.Χ, αλλά η ονομασία αυτή δεν επικράτησε.
Στην Αρχαία Ρώμη ο μήνας ήταν αφιερωμένος σε δύο θεούς, την Αφροδίτη και τον Απόλλωνα.

Η ιστορία του χαρταετού.

Στην αρχαιότητα, 4ο αιώνα π.Χ., ο μαθηματικός και αρχιμηχανικός Αρχύτας (440-360 π.Χ.), από τον Τάραντα της Νότιας Ιταλίας, καλός φίλος του Πλάτωνα και οπαδός του Πυθαγόρα, χρησιμοποίησε στην αεροδυναμική του τον χαρταετό και λέγεται ότι ήταν ο εφευρέτης του. Ο Αρχύτας θεωρείται ο τελευταίος αλλά και ο σημαντικότερος των Πυθαγορείων. Κείμενα του Αρχύτα λένε ότι μελέτησε και ο Γαλιλαίος.

Καλή Καθαρά Δευτέρα και καλή Σαρακοστή! Τι είναι τα κούλουμα;

Η Καθαρά Δευτέρα σηματοδοτεί τη λήξη της αποκριάς και την έναρξη της νηστείας.

Το ξεκίνημα της Σαρακοστής γιορτάζεται με διάφορα σαρακοστιανά εδέσματα, όπως η  παραδοσιακή λαγάνα, η ταραμοσαλάτα και οι ελιές.

Μια χαρακτηριστική λέξη που χρησιμοποιούμε για την Καθαρά Δευτέρα είναι τα Κούλουμα, τα οποία σηματοδοτούν το τέλος της αποκριάς και αναφέρονται στο  παραδοσιακό λαϊκό πανηγύρι που στήνεται κάθε χρόνο τέτοια μέρα.

  

Ψυχοσάββατα: Η ιδιαίτερη σημασία αυτού του Σαββάτου για τη Χριστιανοσύνη

Η Αγία μας Εκκλησία όρισε και κάποια ιδιαίτερα Σάββατα να είναι αφιερωμένα εξαιρετικά στις μνήμες των κεκοιμημένων μας και μάλιστα «των απανταχού της Οικουμένης», τα οποία ονομάζει Ψυχοσάββατα.

Η «δέησις υπέρ των κεκοιμημένων τω Σαββάτω των ψυχών» είναι γνωστή ως Ψυχοσάββατο. Η δέησις γίνεται κατά τον εσπερινό της Παρασκευής στον οποίο μνημονεύονται όλες οι ψυχές των κεκοιμημένων μας «απ’ αρχής και μέχρι των έσχατων» όπως αναφέρει και η εκτενής συναπτή.

Σταματάνε οι γάμοι μετά την επόμενη Παρασκευή! Δείτε τι συμβαίνει

Σίγουρα δύσκολο να γνωρίζατε ότι από την Παρασκευή της Τυρινής (11 Μαρτίου φέτος), δηλαδή από την Παρασκευή πριν την Καθαρά Δευτέρα, μέχρι και την Κυριακή του Πάσχα,  η Εκκλησία δεν το τελεί το μυστήριο του γάμου λόγω της νηστείας της Σαρακοστής;

Σύμφωνα, λοιπόν, με τους κανόνες και τις παραδόσεις της Εκκλησίας μας, υπάρχουν ορισμένες ημερομηνίες κατά τις οποίες δεν τελείται το μυστήριο του γάμου. Είθισται οι ημέρες αυτές να είναι μέρες νηστείας, αλλά και μεγάλες γιορτές της Ορθοδοξίας.

Τσικνοπέμπτη

Την ονομασία της η σημερινή ημέρα έχει πάρει από το καθιερωμένο έθιμο του ψησίματος κρέατος στα κάρβουνα.Αποτέλεσμα είναι ο καπνός που λέγεται και “τσίκνα” να κατακλύζει σήμερα κάθε γειτονιά. Από την τσίκνα λοιπόν αυτή έχει πάρει και το όνομά της η Τσικνοπέμπτη.

Στα παλιότερα χρόνια παρέες μεταμφιεσμένων όλων των ηλικιών,τριγυρνούσαν σε σπίτια και γειτονιές τραγουδώντας τραγούδια με βωμολοχίες και «πονηρά» υπονοούμενα.

  

Ο Μάρτης κι η Μαρτιά...

Ο Μάρτης ή Μαρτιά είναι ένα παμπάλαιο έθιμο, με βαλκανική διασπορά. Πιστεύεται ότι έχει τις ρίζες του στην Αρχαία Ελλάδα και συγκεκριμένα στα Ελευσίνια Μυστήρια, όπου οι μύστες έδεναν μια κλωστή, την Κρόκη, στο δεξί τους χέρι και το αριστερό τους πόδι, όπως παρατηρεί ο λαογράφος Νικόλαος Πολίτης.
 

Σύμφωνα με το έθιμο, την 1η του Μάρτη, οι μητέρες φορούν στον καρπό του χεριού των παιδιών τους ένα βραχιολάκι, φτιαγμένο από στριμμένη άσπρη και κόκκινη κλωστή, τον Μάρτη ή Μαρτιά, για να τα προστατεύει από τον πρώτο ήλιο της Άνοιξης, που είναι ιδιαίτερα βλαβερός, σύμφωνα με τις λαϊκές δοξασίες. Ο Μάρτης προφυλάσσει επίσης, όπως πιστεύεται, από τα κουνούπια και τους ψύλλους και ακόμα απομακρύνει τις αρρώστιες και άλλα κακά.

Ήθη και έθιμα των Θεοφανίων σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας Παραδόσεις και δρώμενα που έχουν ρίζες στο βάθος των αιώνων

Έθιμα και παραδόσεις, που έχουν τις ρίζες στο βάθος των αιώνων, θα αναβιώσουν και φέτος, στις 6 Ιανουαρίου, κατά τον εορτασμό των Φώτων σε διάφορες περιοχές της χώρας. Η θρησκευτική κατάνυξη ανταμώνει με το ξεφάντωμα την ημέρα των Θεοφανίων, γιορτή κατά την οποία, όπως πιστεύει ο λαός, φεύγουν οι καλικάντζαροι.

Καθ' όλη τη διάρκεια του τριημέρου των Φώτων (Αγιασμού, Θεοφάνια, Αγίου Ιωάννη) γιορτάζεται και μία υπολανθάνουσα λατρεία προς το νερό. Τα νερά θεωρούνται παντού αγιασμένα. Κανείς πια δεισιδαιμονικός φόβος από τις νύχτες και τα ξωτικά του χειμώνα.

Το Έθιμο της Γκιόστρας στην Ζάκυνθο

Κάθε χρόνο το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος, η Ζάκυνθος σε συνεργασία με άλλους τόπους της Ευρώπης, κυρίως της συγγενικής με τα Επτάνησα Ιταλίας, διοργανώνει την αναβίωση του εθίμου της Γκιόστρας (ιππικοί αγώνες) με κάθε επισημότητα.

Φέτος οι εκδηλώσεις  πραγματοποιούνται  την περίοδο 29/5-1/6/2015. Ξεκινούν με παρέλαση, η οποία αρχίζει από την πλατεία του Αγίου Παύλου και αφού διασχίσει το κέντρο της πόλης καταλήγει στη κεντρική πλατεία του Διονύσιου Σολωμού, όπου διεξάγεται το αγώνισμα της Γκιόστρας. 

ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ ΣΤΗΝ ΕΛΑΦΟΝΗΣΟ - ΜΕΓΑΛΟ ΣΑΒΒΑΤΟ - ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΠΑΣΧΑ

Μεγάλο Σαββάτο

Το Μεγάλο Σαββάτο ο χασάπης του νησιού επισκέπτεται όλα τα σπίτια για τη σφαγή το κατσικιού ή του αρνιού που έχουν θρέψει ή αγοράσει για το Πάσχα. Από το σφάγιο παίρνουν το τζιγέρι (τζιέρι=συκώτι) για τη μαγειρίτσα για το δείπνο της Ανάστασης και το υπόλοιπο το φιλούν για την Κυριακή του Πάσχα.

Στις 10 το βράδυ στολισμένοι ξεκινούν για την εκκλησία, να παρακολουθήσουν την Ακολουθία της Αναστάσεως. Τη Λαμπρή φορούν τη πιο λαμπρή στολή τους. Οι περισσότεροι έχουν ράψει καινούρια ανοιξιάτικα ρούχα. Είναι τόσο όσο όμορφες οι Ελαφονησιωτοπούλες τη νύχτα της Ανάστασης, ώστε βλέποντάς της ο άγνωστος σε μας κάτοικος του νησιού, συνέθεσε την παροιμία: “Μάη μην πάρεις γάιδαρο και τη Λαμπρή γυναίκα”.

ΜΕΓΑΛΗ ΠΕΜΠΤΗ ΣΤΗΝ ΕΛΑΦΟΝΗΣΟ - ΝΗΣΙΩΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΛΑΦΟΝΗΣΙΩΤΙΚΗ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ - ΕΘΙΜΑ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΑΦΟΝΗΣΟ ....

Τη Μεγάλη Πέμπτη το πρωί οι νοικοκυρές, ακολουθώντας το πατροπαράδοτο έθιμο, βάφουν τα αβγά της Λαμπρής. Αφού τελειώσουν το βάψιμο, ζυμώνουν τις «Λαμπροκουλούρες». Τις πλάθουν στρογγυλές και με ένα κομμάτι ζυμάρι φτιάχνουν ένα σταυρό. Στο κέντρο του σταυρού τοποθετούν ένα κόκκινο αυγό .

Όσοι πενθούν, δεν βάφουν αβγά, ούτε παρασκευάζουν κουλουράκια και λαμπροκουλούρες. Τους πηγαίνουν, όμως, οι συγχωριανοί τους.

Το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης παρακολουθούν την ακολουθία των Παθών του Χριστού και ακούνε συντετριμμένοι την ανάγνωση των 12 Ιερών Ευαγγελίων στα οποία εξιστορούνται τα φρικτά Πάθη του Ιησού.

ΝΗΣΙΩΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΛΑΦΟΝΗΣΙΩΤΙΚΗ ΛΑΟΓΡΑΦΙΑ - ΕΘΙΜΑ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΑΦΟΝΗΣΟ

Κυριακή των Βαΐων, Μεγάλη Δευτέρα, Μεγάλη Τρίτη, Μεγάλη Τετάρτη....

Η Ελαφόνησος αυτές τις άγιες μέρες της χαρμολύπης, περιμένει με μεγάλη ανυπομονησία τους ξενητεμένους της. Αυτό καταμαρτυρά και η παροιμία: “Σε περιμένω σαν τη Λαμπρή”.

Από το βράδυ της Κυριακής των Βαΐων και κάθε βράδυ, καθ΄ όλη τη διάρκεια της Μ. Εβδομάδας, όλοι οι Ελαφονησιώτες περνούν το γραφικό γεφύρι και κατευθύνονται στον ολόφωτο ναό του Αγίου Σπυρίδωνα, για να παρακολουθήσουν με κατάνυξη τα Πάθη, τη Σταύρωση, την Ταφή και τέλος την Ανάσταση του Χριστού. 

Πρωταπριλιά.....!!!!!!!!!!!!!!!!!!

Κάθε χρόνο την 1η Απριλίου αναβιώνει το έθιμο με τα αθώα ψέματα. Πρόκειται για μία παιγνιώδη συνήθεια των ανθρώπων, με παγκόσμια διάσταση. Το έθιμο έλκει την καταγωγή του από τη Δύση και ρίζες του ανιχνεύονται στους αρχαίους Κέλτες, οι οποίοι συνήθισαν την Πρωταπριλιά που καλυτέρευε ο καιρός να βγαίνουν για ψάρεμα. Τις περισσότερες φορές γύριζαν με άδεια χέρια, αλλά οι ψεύτικες ιστορίες τους για μεγάλα ψάρια έδιναν κι έπαιρναν.

Τον Μεσαίωνα, οι Γάλλοι γιόρταζαν την Πρωτοχρονιά την 1η Απριλίου, λόγω του Πάσχα. Το 1560 ή 1564 ο βασιλιάς Κάρολος Θ' μετέθεσε την αρχή του έτους από την 1η Απριλίου στην 1η Ιανουαρίου για να συμβαδίζει η χώρα του ημερολογιακά με τις άλλες χώρες. 

Ο Ευαγγελισμός της Θεοτόκου και η ιστορία του μπακαλιάρου την 25η Μαρτίου

Ημέρα εορτασμού της επανάστασης του 1821 αλλά και ημέρα του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου.
Οι λόγοι που «επέβαλλαν» τον κοινό εορτασμό τους είναι διάφοροι. Και βέβαια διαφορετικά είναι και τα έθιμα της ημέρας στη λαογραφική μας παράδοση. 


Η θεομητορική Εορτή του Ευαγγελισμού που περιλαμβάνεται στο δωδεκάορτο είναι η μόνη από τις πέντε μεγάλες θεομητορικές εορτές που βασίζεται στην Καινή Διαθήκη. Οι υπόλοιπες βασίζονται στην απόκρυφη γραμματεία. Πότε άρχισε να εορτάζεται ο Ευαγγελισμός δεν γνωρίζουμε. Εμφανίζεται η εορτή στη Συρία, την Μ. Ασία και την Κωνσταντινούπολη πριν το 431. Το 560 ο Ιουστιανιανός ο Α' πρόβαλε την 25η Μαρτίου ως την κατάλληλη ημέρα για τον εορτασμό του Ευαγγελισμού.